میادین گازی مشترک بین ایران و همسایگانش نه تنها فرصت اقتصادی بزرگی فراهم میکنند، بلکه اهمیت ژئوپلیتیکی بالایی نیز دارند. بهرهبرداری صحیح از این منابع میتواند سهم ایران در بازار جهانی گاز را تثبیت کرده و درآمدهای ارزی کشور را به شدت افزایش دهد. بدون برنامهریزی دقیق، این میادین میتوانند منبع اختلافات و کاهش تولید شوند، همانطور که در گذشته بارها مشاهده شده است.
علاوه بر بعد اقتصادی، میادین مشترک گازی نقش مهمی در امنیت انرژی کشور دارند. تأمین پایدار گاز مورد نیاز صنایع و مصرف خانگی بدون مدیریت این منابع دشوار خواهد بود؛ بنابراین سرمایهگذاری در تکنولوژی استخراج، پایش فشار و همکاری با کشورهای همجوار برای مدیریت متوازن تولید، امری ضروری است.
چالشهای حقوقی و سیاسی مرتبط با میادین مشترک نیز نباید نادیده گرفته شود. اختلاف در تعیین سهم تولید یا زمانبندی استخراج میتواند به تنشهای دیپلماتیک منجر شود. ایران با پیشبرد مذاکرات فنی و ایجاد قراردادهای شفاف، میتواند ضمن حفظ منافع ملی، روابط منطقهای خود را نیز مستحکم کند.
مدیر پیشین امور بین الملل شرکت ملی گاز ایران گفت: ما به مرور شاهد مهاجرت سهم انرژی و کاهش ذخایر سرزمین خود خواهیم شد و در بلندمدت متضرر میشویم.
مهران امیر معینی درباره توسعه میدان فرزاد و آرش توسط کشورهای همسایه و عقب ماندن ایران اظهار داشت: به هرحال توقف در ایران و برداشت کشورهای همسایه منجر به مهاجرت هیدروکربور به سمت آنها میشود و این قابل انکار نیست. نفت و گاز سیال است و به سمتی میرود که در آن منطقه برداشت و تولید صورت میگیرد.
مدیر پیشین امور بین الملل شرکت ملی گاز ایران با اشاره به عقب ماندگی ایران در زمینه توسعه میادین مشترک نفتی و گازی و کریدورهای صدور گاز تصریح کرد: در حال حاضر برداشت و توسعه میادین مشترک گازی در شرایط ناپایدار و شکننده قرار دارد و این منجر به مهاجرت سهم ذخایر ایران و فراهم شدن امکان برداشت بیشتر برای عربستان و کویت در میادنی آرش و فرزاد میشود.
وی تاکید کرد: ما به مرور شاهد مهاجرت سهم انرژی و کاهش ذخایر سرزمین خود خواهیم شد و در بلندمدت متضرر میشویم.
امیر معینی تاکید کرد: برای اطلاع از میزان برداشت و عدم النفع باید شرایط مخزن و روند مهاجرت گاز به لحاظ فنی بررسی شود، اما با توجه به مشکلات تولید و ناترازی در حوزه گاز میزان خسارت این عدم برداشت زیاد خواهد بود.
وی با بیان اینکه علاوه بر برداشت گاز ایران توسط همسایگان؛ قطع گاز پتروشیمیها و صنایع به دلیل کسری در زمستان عدم النفع را بیشتر میکند، گفت: به این ترتیب ما نمیتوانیم از درآمد حاصل از صادرات پتروشیمیها و یا سیمان و فولاد به طور کامل بهره ببریم.
مدیر پیشین امور بین الملل شرکت ملی گاز ایران خاطرنشان کرد: عدم برنامه ریزی ما برای برداشت از میادنی مشترک خسارت به صنعت نفت و کشور خسارت وارد میکند.
وی با اشاره به تاخیر در برداشت به دلیل عدم توان تکنولوژیکی و مالی و همچنین به دلایل مسائل سیاسی گفت: ما نمیتوانیم بگوییم که بسرعت مخزن خالی و به سمت کشور همسایه روانه میشود، اما در هر حال آنچه اتفاق میافتد اینکه ما تولید کمتری داشته و منابع کمتری را در اختیار خواهیم داشت.
امیر معینی خاطر نشان کرد: به هر میزان که تاخیر داشته باشیم توسعه و برداشت از مخزن سختتر و هزینهها افزایش خواهد یافت.
وی یادآور شد: با دسترسی به تکنولوژیها به روزتر شاید بتوانیم عقب ماندگی را جبران کرد، اما تا زمانی که شرایط اقتصادی و روابط با دنیا بهبود نیابد و نتوانیم سرمایه گذار جذب و تکنولوژی بروز وارد کنیم وضعیت به همین شکل خواهد بود و متاسفانه کشور متضرر خواهد شد.
مدیر پیشین امور بین الملل شرکت ملی گاز ایران بیان کرد: ما هر زمان که به منابع مالی و تکنولوژی مورد نیاز دسترسی پیدا کنیم با توجه به تاخیری که داشتهایم؛ باید با هزینه بالاتر و در عمق بیشتری برداشت گاز داشته باشیم، ضمن اینکه باید چاههای بیشتری برای برداشت میزان کمتری گاز حفر کنیم و همه اینها خسارت تعلل در توسعه میادین مشترک است و در واقع در دراز مدت بخشی از سود و درآمد کشور از دست میرود.
